Doğum Kontrol Yöntemleri

Doğum Kontrol Yöntemi Nedir?

Gebeliklerin planlandıktan sonra elde edilmesi hem anne hem de bebeğin sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır. Hem gebelik öncesi takviyelerin başlanması hem de olası hormonal bozuklukların tespitini ve düzeltilmesini takiben gebelik elde edilmesi hem embriyonun sağlıklı gelişimi hem de annenin sağlığı açısından oldukça önemlidir.

Anne ve baba adaylarının kendilerini bebek sahibi olmaya hazır hissetmeleri yani psikolojik uygunluk ise belki de en önemlisidir. Cinsel yolla bulaşan hastalıkların önlenmesinde de özellikle bariyer yöntemler büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle çiftlerin ihtiyaçlarına özel doğum kontrol yöntemi planlanmalıdır.

Doğum Kontrol Yöntemleri Nelerdir?

Hormonlu Doğum Kontrol Yöntemleri

• Doğum Kontrol Hapları
• Aylık ve 3 aylık enjeksiyonlar
• Ertesi gün hapları
• Hormonlu spiral (Mirena)
• Cilt altı implant (Nexplanon)

Hormonsuz Doğum Kontrol Yöntemleri

• Bariyer yöntemler
• Bakırlı Klasik T Spiral
• Balerin Spiral (Yüzük Spiral)
• Altın (Gold) Spiral

Doğum kontrol yöntemleri hormonlu ve hormonsuz yöntemler olarak ikiye ayrılmaktadır. Hormonlu yöntemler doğum kontrol hapları , hormonlu spiraller ve cilt altı implantlar olurken , hormonsuz yöntemler ise bakırlı spiraller, kondom, vajinal diafram, servikal başlık ve spermisidlerdir. Geri çekme ve takvim yöntemi ise sıkça kullanılmakla birlikte güvenilirlikleri düşük yöntemler olmaları nedeniyle doğum kontrol yöntemi olarak kabul edilmemeleri daha doğru olacaktır.

Hormonlu Yöntemler

Doğum Kontrol Hapları:

Doğum kontrol hapları sentetik estrojen ve progesteron içeren ya da emzirenlerin kullanabildiği sadece progesteron içeren ilaçlardır. Bu haplar yumurtlamayı baskılayarak ve rahim iç zarını incelterek gebelik oluşumunu engeller. İlacın kullanılmasına adetin 2. ya da 3.günü başlanır. 21 tane hap içeren doğum kontrol hapları bir hafta ara verilerek; 28 tablet içerenler ise ara vermeden kullanılır. Kullanım talimatlarına uyulması ve düzenli kullanılmaları oldukça önemlidir. Eksik ve düzensiz alımlarda kaçak yumurtlamalar ve istenmeyen gebelikler olabilir. Kullanılmaya başlandığı ilk ayda yumurtlamayı baskılamama ihtimaline karşı ek bir yöntem ile korunma önerilmelidir.

Doğum kontrol hapları yoğun kanaması olanlarda, şiddetli adet sancısı çeken hastalarda, düzensiz aralıklarla adet görenlerde doğum kontrolü yanında adet düzenleme; kanama ve sancı azaltma etkisi nedeniyle tercih edilebilir. Yine sık yumurtalık kisti geliştiren hastalarda yumurtalıkları baskıladığı için kist oluşumunu da engellemektedir.

Doğum kontrol hapları bırakıldıktan sonra genellikle iki ay içinde yumurtalamalar geri dönmektedir.

Doğum kontrol hapları kullanılmadan önce genel sağlık açısından değerlendirme yapılması ve hasta öyküsünün detaylı incelenmesi önemlidir. Daha önce damarda pıhtı oluşumu, akciğer embolisi, meme kanseri ya da meme kanseri açısından yüksek riskli lezyonu, auralı migreni olan, karaciğer ve safra kesesi hastalığı, kontrolsüz tansiyonu olanlara, 35 yaşın üzerinde ve 15’in üzerinde sigara içen hastalara, epilepsi hastalarına ve orak hücre anemili hastalara doğum kontrol hapı önerilmemelidir.

Aylık ve 3 aylık enjeksiyonlar:

Aylık enjeksiyon hem estrojen hem progesterone içerirken, 3 aylık iğneler sadece progesterone içermektedir. Doğum kontol haplarındaki içereklere benzer enjektabl formlardır. Güvenilirliği yüksek olmakla birlikte düzensiz kanama yapma ihtimalinin de yüksek olması nedeniyle daha az tercih edilmektedir.

Ertesi gün hapları:

Ertesi gün hapları acil kontrasepsiyon yöntemi olarak kullanılan progesteron içeren tabletlerdir. Doğum kontrol yöntemi olarak kabul etmemek gerekir. Korunmasız ilişkiden sonra en geç 72 saat içinde kullanılmalıdır. Ancak adet döngüsünün gününe göre başarı şansı ve gebeliğin engelleme gücü değişmektedir.

Hormonlu spiral (Mirena):

Hormonlu spiral levonorgestrel içeren rahim içi araçlardır. 5 yıl boyunca % 99 oranında koruyucu bir yöntemdir. Özellikle adet düzensizlikleri, yoğun adet kanamaları ve şiddetli adet sancıları olan ve günlük hap kullanmak istemeyen hastalar için çok uygun bir yöntemdir. Adet kanamasının olduğu günlerde rahatlıkla takılabilir. İlk aylarda lekelenme şeklinde düzensiz kanamalar yapabilir ama sonrasında adet kanamaları iyice azalarak leke şeklinde olmaya başlayarak konfor sağlayabilir. Kilo yapıcı etkisi bulunmamaktadır.

Cilt altı implant (Nexplanon):

Cilt altı implant etonorgestrel denen bir progesterone salgılayan yaklaşık 4 cm uzunluğunda ince bir çubuktur. Kendine özel mekanizması ile üst kol içine lokal anestezi uygulaması sonrası kolay bir şekilde yerleştirilir. 3 yıl koruyuculuğu devam etmektedir. Çıkarılmak istendiğinde küçük bir kesi yapılarak implanta ulaşılır ve implant pensetle tutularak çıkarılır. Diğer hormonal yöntemlerdeki gibi özellikle adet düzensizlikleri, yoğun adet kanamaları ve şiddetli adet sancıları olan günlük hap içmek ve rahim içi araç kullanmak istemeyen hastalar için çok uygun bir yöntemdir.

Hormonsuz Yöntemler

Bariyer yöntemler

Bariyer yöntemler kondom, vajinal diyafram ve servikal başlık olup en sık kullanılan yöntem kondomdur. Kondom cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı da koruduğundan bu açıdan riskli grupta önerilmektedir. Kondom kullanımında ilişki sonrası kondomda herhangi bir yırtılma olup olmadığının kontrol edilmesi korunma başarısını arttıracaktır.

Vajinal diyafram vajene yerleştirilen, servikal başlık ise rahim ağzına yerleştirilen bariyerlerdir. Spermleri öldüren spermisidlerle birlikte kullanılmaları önerilmektedir. Ancak kullanım zorluğu nedeniyle genellikle tercih edilen yöntemler olmamaktadır.

Bakırlı Klasik T Spiral

Klasik T spiral adını şeklinden almaktadır. Rahim içerisinde T şeklinde durarak ve bakır salgılayarak hem spermin hareketliliğini hem yumurtayı dölleme yeteneğini azaltarak hem de embriyo gelişimi olsa bile embriyonun rahim içine tutunmasını engelleyerek gebelik oluşumunu önlemektedir. Yumurtlamaları engellemediğinden adet düzeni aynı şekilde devam eder. Bazı hastalarda adet kanama miktarını arttırabilmektedir. O nedenle halihazırda yoğun adet kanamaları, adet sancısı, adet düzensizliği yaşayan hastalar için uygun bir yöntem değildir. Takıldıktan sonra kayma ihtimaline karşı bir ay sonra ultrason kontrolü yapılması uygun olacaktır. 5-10 yıl koruyuculuğu bulunmaktadır.

Balerin Spiral (Yüzük Spiral)

Balerin spiral yeni teknoloji ile geliştirilmiş bakırlı bir spiraldir. Rahim içine yerleştirildikten sonra bakır içeren topçuklar helezonik bir hal alarak yüzük şeklinde durur ve bu sayede kanama artışı ve kayma ihtimalinin önüne geçilir. Balerin spiral 5 yıl koruyucu olup % 99.9 koruyuculuğu bulunmaktadır. Etki mekanizması klasik T spiral ile aynıdır.

Altın (Gold) Spiral

Altın spiral de bakırlı spiral gibi rahim içinde T şeklinde durur. Spiralin gövdesinde bakır yerine altın bulunmaktadır. Etki mekanizması da bakırlı spiral ile aynıdır. Tek avantajı altının antimikrobiyal etki göstermesi nedeniyle enfeksiyon riskinin daha az olması ve doğum yapmamış hastalarda da tercih edilebilmesidir. 5 yıl koruyuculuğu bulunmaktadır.

Doğum Kontrol Yöntemleri Fiyatları 2026

Doğum kontrol yöntemleri fiyatları 2026 yılında seçilen yönteme, uygulama sıklığına ve merkeze göre değişiklik göstermektedir.

Hap, spiraller, implant ve hormonal cihazlar gibi yöntemlerin fiyatları birbirinden farklıdır; örneğin kısa süreli kullanıma uygun doğum kontrol hapları aylık ücretlendirilirken, rahim içi araçlar ve implantlar tek seferlik uygulama ile daha uzun süreli koruma sağlar ve maliyetleri buna göre değişir.

Doğum kontrol yöntemi seçimi sırasında hem etkinlik, hem yan etkiler hem de kişisel yaşam tarzı göz önünde bulundurulmalı, fiyatlar ve avantajlar uzman hekim ile detaylı şekilde değerlendirilmelidir.

Doğum kontrol yöntemlerinin ücretleri için kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.

Bekar ve doğum yapmamış hastalara spiral takılabilir mi?

Bekar ya da evli doğum yapmamış hastalara eğer muayenede kötü kokulu sarı yeşil akıntılı enfeksiyon ve öyküde tekrarlayan vajen enfeksiyonu öyküsü yoksa spiral takılabilir. Özellikle bu hasta grubunda balerin spiral ve altın spiral seçilmesi daha doğru olacaktır. Altın spiral antimikrobiyal etki göstererek enfeksiyon riskini azalatacaktır.

Hangi doğum kontrol yöntemi daha başarılıdır?

En başarılı yöntem her hastanın özelliklerine, muayene bulgularına ve öyküsüne göre değişmektedir. Cilt altı implant ve hormonlu spiral, hasta kullanımına bağlı olmayan; rahim içini incelterek olası bir embriyonun rahime tutunmasını engelleyen yöntemler oldukları için başarı oranları daha yüksektir. Yeni bir teknoloji ile üretilmesi nedeniyle balerin spiralde de koruyuculuk % 99.9’ lara çıkmaktadır. Hangi yöntemin kullanılacağına hastanın isteği ve özelliklerine göre ortak karar verilmesi doğru olacaktır.

Doğum kontrolü için kalıcı bir yöntem var mıdır?

Yumurtalıklarla rahim arasında bağlantı sağlayan ve yumurtayla spermin birleşerek embriyonun oluştuğu kısım olan tüplerin ameliyat ile bağlanması ve kesilerek tüp uçlarının birbirinden ayrılması kalıcı olarak doğurganlığın bitmesine neden olan bir sterilizasyon yöntemidir. Açık ya da kapalı yöntemlerle yapılabilir. Tüp ligasyonu dediğimiz bu işlem sonrası gebelik istenirse tüplerin hassas yapısı nedeniyle ameliyatla tekrar açılma ve sağlıklı bir şekilde çalışma ihtimali çok düşük olduğundan bu hastalara tüp bebek tedavisi yapmak gerekecektir.